Texte : Le messager imprudent
Olim Marcus, servus agricolae, per viam ad villam domini festinabat. In manu litteras portabat quas dominus amico suo miserat. Sub arbore autem puer parvum canem invenit. Canis flebat et Marcus, misericordia motus, eum secum duxit. Dum puer animalem curat, litterae in terram ceciderunt. Ventus eas ad flumen tulit. Marcus postea valde timuit et dixit : « Nunc dominus me puniet, quia nuntium perdidi. » Sed amicus domini litteras prope ripam invenit et ad villam ipse venit. Dominus igitur servum non punivit, sed eum prudentiorem esse iussit.
Notes :
olim : autrefois ;
festinabat : se hâtait ;
litterae : la lettre, le message ;
misericordia motus : ému de pitié ;
ceciderunt : tombèrent ;
puniet : punira ;
nuntium : le message ;
prudentiorem : plus prudent.
I. Morpho-syntaxe
8 points
1. Mets les verbes suivants au futur simple de l’indicatif :
portabat, flebat, timuit.
1,5 pt
2. Relève dans le texte :
a. un nom à l’accusatif singulier ;
b. un nom à l’ablatif singulier ;
c. un adjectif au comparatif ;
d. un verbe à l’infinitif présent.
2 points
3. Décline au pluriel le groupe nominal parvus canis.
2,5 points
4. Associe chaque mot latin à son dérivé français.
1 pt
a. manus
1. agriculture
b. animal
2. manuel
c. agricola
3. animalier
5. Indique la fonction du mot servum dans la phrase :
Dominus igitur servum non punivit.
1 pt
II. Traduction
8 points
1. Version
Traduis en bon français de « Dum puer animalem curat... » jusqu’à « ...nuntium perdidi. » 6 points
Traduis en bon français de « Dum puer animalem curat... » jusqu’à « ...nuntium perdidi. » 6 points
2. Thème
Traduis en latin : « Le maître ne punira pas le serviteur prudent. » 2 points
Traduis en latin : « Le maître ne punira pas le serviteur prudent. » 2 points
III. Histoire et culture antiques
4 points
1. Choisis la bonne réponse : le dieu romain des voyageurs et des messagers est :
Mars — Mercure — Neptune — Vulcain
1 pt
2. Cite deux moyens de transport utilisés dans la Rome antique.
1 pt
3. Donne l’idée générale du texte en une phrase.
2 points
L’usage du dictionnaire latin-français sans appendice grammatical est autorisé.